Thang máy quá tải là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý an toàn

Tóm tắt nhanh

• Thang máy quá tải xảy ra khi tổng tải trọng trong cabin vượt mức định mức cho phép của nhà sản xuất
• Dấu hiệu phổ biến gồm: chuông báo liên tục, đèn “Overload”, cửa không đóng hoặc cabin rung lắc bất thường
• Nguyên nhân thường đến từ vượt số người, vận chuyển hàng nặng, lỗi cảm biến tải hoặc điện áp không ổn định
• Thang máy quá tải có thể làm tăng hao mòn động cơ, cáp tải, hệ thống phanh và gây dừng tầng không chính xác
• Khi thang báo quá tải, cần giảm tải ngay lập tức và liên hệ kỹ thuật nếu lỗi xuất hiện lặp lại bất thường

Mục Lục

1. Dấu hiệu nhận biết thang máy quá tải là gì?

Dấu hiệu nhận biết thang máy quá tải thường gồm: chuông báo liên tục, đèn “Overload” hoặc “O.L” hiển thị trên bảng điều khiển, cửa thang không đóng, cabin di chuyển chậm, rung lắc hoặc phát ra tiếng động bất thường. Trong một số trường hợp, thang có thể dừng lệch tầng do hệ thống phải chịu tải vượt mức cho phép.

1.1. Hệ thống cảnh báo tự động kích hoạt

Khi tải trọng trong cabin vượt mức cho phép, hệ thống cảm biến sẽ phát tín hiệu về tủ điều khiển và kích hoạt các cơ chế cảnh báo an toàn. Một số dấu hiệu dễ nhận biết gồm:

• Tiếng chuông báo động liên tục: Chuông cảnh báo phát ra liên tục để thông báo cabin đang vượt tải. Âm thanh chỉ dừng khi số người hoặc khối lượng hàng hóa giảm xuống mức an toàn.
• Đèn báo Overload (O.L) hiển thị: Bảng điều khiển xuất hiện chữ “Overload”, “O.L” hoặc đèn tín hiệu đỏ nhấp nháy, cảnh báo người dùng cần giảm tải trước khi thang vận hành.
• Cửa thang không đóng hoặc tự động mở lại: Khi cảm biến phát hiện quá tải, hệ thống sẽ ngăn cabin khởi động bằng cách giữ cửa mở hoặc đóng rồi mở lại liên tục. Thang máy sẽ không vận hàng khi quá tải.

Thang máy báo hiệu quá tải

1.2. Dấu hiệu về vận hành cơ khí

Trong trường hợp hệ thống cảm biến tải trọng gặp lỗi hoặc hoạt động không chính xác, thang máy vẫn có thể vận hành dù đang quá tải. Khi đó, người dùng có thể nhận biết qua các biểu hiện cơ khí bất thường:

• Thang di chuyển chậm hơn bình thường: Động cơ phải hoạt động với công suất lớn hơn để kéo cabin, khiến tốc độ vận hành giảm rõ rệt.
• Cabin rung lắc hoặc phát ra tiếng kêu lạ: Hệ thống cơ khí chịu tải lớn hơn thiết kế có thể gây rung, phát ra tiếng động bất thường từ động cơ, cáp tải hoặc puly.
• Dừng tầng không chính xác: Cabin có thể dừng lệch tầng, thường thấp hơn mặt sàn do tải trọng lớn ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát tốc độ và phanh.

Các dấu hiệu nhận biết khi thang máy quá tải

2. Nguyên nhân thang máy quá tải là gì?

Nguyên nhân thang máy quá tải thường đến từ việc vượt số người hoặc khối lượng hàng hóa cho phép trong cabin. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xuất phát từ lỗi cảm biến tải trọng, cài đặt sai thông số kỹ thuật, thang vận hành liên tục trong thời gian dài hoặc điện áp nguồn không ổn định khiến hệ thống kích hoạt chế độ bảo vệ quá tải.

2.1. Quá tải trọng lượng (người/hàng hóa)

Phần lớn các trường hợp quá tải xảy ra khi tổng khối lượng bên trong cabin vượt quá tải trọng định mức mà nhà sản xuất quy định:

• Vượt quá số lượng người cho phép: Mỗi thang máy đều có tải trọng định mức tương ứng với số người sử dụng (ví dụ 300kg ~ 4 người, 450kg ~ 6 người). Khi số người vượt quá giới hạn này, hệ thống sẽ kích hoạt cảnh báo quá tải.
• Vận chuyển hàng hóa nặng hoặc cồng kềnh: Việc di chuyển đồ nội thất, vật liệu xây dựng hoặc hàng hóa có trọng lượng lớn dễ khiến tổng tải vượt ngưỡng an toàn, đặc biệt khi người dùng không ước lượng chính xác khối lượng thực tế.

2.2. Lỗi kỹ thuật

Trong một số trường hợp, thang máy báo quá tải dù tải trọng thực tế vẫn trong giới hạn cho phép. Nguyên nhân thường đến từ các lỗi kỹ thuật trong hệ thống đo tải:

• Lỗi cảm biến cân tải (Load Cell): Cảm biến đặt dưới đáy cabin có thể bị hỏng, lỏng kết nối hoặc bám bụi bẩn, khiến tín hiệu gửi về tủ điều khiển không chính xác và gây cảnh báo sai.
• Cài đặt thông số tải trọng chưa chuẩn: Sau khi bảo trì, thay linh kiện hoặc nâng cấp hệ thống, nếu thông số tải trọng chưa được hiệu chỉnh (calibrate) chính xác, bộ điều khiển có thể nhận diện sai mức tải.

2.3. Lỗi vận hành

Ngoài yếu tố tải trọng và kỹ thuật, cách vận hành thang máy cũng có thể dẫn đến tình trạng quá tải hệ thống:

• Thang hoạt động liên tục trong thời gian dài: Khi thang vận hành liên tục nhiều giờ mà không có thời gian nghỉ, động cơ và biến tần có thể bị quá nhiệt, khiến rơ-le nhiệt kích hoạt chế độ bảo vệ.
• Điện áp nguồn không ổn định: Tình trạng sụt áp hoặc điện áp yếu khiến động cơ phải tăng dòng điện để duy trì lực kéo, làm phát sinh lỗi quá tải dòng điện trong tủ điều khiển.

Nguyên nhân phổ biến gây quá tải thang máy

3.  Thang máy quá tải có nguy hiểm không? 

Có. Thang máy quá tải có thể khiến hệ thống ngừng hoạt động để bảo vệ an toàn, đồng thời làm gia tăng áp lực lên động cơ, cáp tải, phanh và các bộ phận cơ khí. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, thang máy có nguy cơ hao mòn nhanh, dừng tầng không chính xác, giảm tuổi thọ thiết bị và làm tăng nguy cơ mất an toàn trong quá trình sử dụng.

3.1. Vấn đề 1: Thang máy không hoạt động

Khi tải trọng vượt ngưỡng cho phép, hệ thống bảo vệ sẽ kích hoạt để ngăn cabin vận hành.

• Bộ cảm biến tải (Load Sensor) phát hiện vượt tải: Hệ thống sẽ gửi tín hiệu về tủ điều khiển và khóa lệnh di chuyển để đảm bảo an toàn.
• Gián đoạn quá trình sử dụng: Tình trạng này có thể gây bất tiện, đặc biệt vào giờ cao điểm hoặc tại các công trình có tần suất sử dụng lớn.

3.2. Vấn đề 2: Gia tăng áp lực lên hệ truyền động

Việc vận hành trong trạng thái quá tải khiến các bộ phận truyền động phải làm việc với cường độ cao hơn thiết kế.

• Động cơ, biến tần và hệ truyền động chịu tải lớn hơn: Áp lực kéo cabin tăng lên, buộc hệ thống tiêu thụ nhiều năng lượng hơn để duy trì vận hành.
• Nguy cơ quá nhiệt động cơ: Nhiệt độ tăng cao có thể làm giảm hiệu suất hoạt động và kích hoạt chế độ bảo vệ nhiệt.
• Gia tăng khả năng hỏng hóc linh kiện điện – cơ: Các bộ phận như contactor, biến tần, bộ điều khiển hoặc motor có thể bị ảnh hưởng nếu tình trạng kéo dài.

3.3. Vấn đề 3: Mài mòn nhanh các bộ phận cơ khí, ảnh hưởng tuổi thọ thiết bị

Tải trọng vượt mức làm gia tăng lực tác động lên toàn bộ hệ cơ khí của thang máy.

• Cáp tải, puly và ray dẫn hướng chịu lực lớn hơn bình thường: Tình trạng này làm tăng tốc độ hao mòn và giảm tuổi thọ linh kiện.
• Hệ thống phanh hoạt động với áp lực lớn: Phanh điện từ và phanh cơ phải làm việc nhiều hơn để kiểm soát cabin, khiến hiệu suất giảm theo thời gian.
• Chi phí thay thế linh kiện tăng cao: Hao mòn nhanh đồng nghĩa với việc bảo trì và thay thế linh kiện diễn ra thường xuyên hơn.

3.4. Vấn đề 4: Nguy cơ sai lệch hành trình và dừng tầng không chính xác

Tải trọng vượt mức có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác trong quá trình di chuyển và dừng tầng.

• Cabin dừng lệch tầng: Cabin có thể dừng thấp hoặc cao hơn mặt sàn tầng do hệ thống khó kiểm soát chính xác vị trí khi chịu tải lớn.
• Gia tăng nguy cơ mất an toàn khi ra vào cabin: Sai lệch mặt sàn có thể gây vấp ngã hoặc kẹt chân, đặc biệt với người cao tuổi và trẻ nhỏ.
• Ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng: Cabin vận hành thiếu ổn định, dừng tầng không chính xác làm giảm sự an tâm khi sử dụng thang máy.

Rủi ro có thể gặp khi thang máy quá tải

4. Cần làm gì khi thang máy báo quá tải? 

Khi thang máy xuất hiện cảnh báo quá tải hoặc có dấu hiệu vận hành bất thường, việc xử lý đúng cách giúp hạn chế nguy cơ sự cố và bảo vệ hệ thống vận hành. Tùy từng tình huống, người dùng có thể áp dụng các biện pháp phù hợp dưới đây. 

4.1. Giảm tải ngay lập tức trong cabin

Biện pháp này phù hợp khi hệ thống đã kích hoạt cảnh báo quá tải và ngăn thang vận hành.

Trường hợp áp dụng:

• Thang hiển thị cảnh báo “Overload” hoặc phát chuông báo liên tục
• Cửa thang không đóng hoặc đóng rồi mở lại
• Cabin không nhận lệnh di chuyển

Cách xử lý:

• Giảm số người hoặc khối lượng hàng hóa bên trong cabin
• Ưu tiên đưa hàng hóa cồng kềnh hoặc vật nặng ra ngoài trước
• Chỉ tiếp tục sử dụng khi cảnh báo dừng và cửa thang hoạt động bình thường

4.2. Tạm dừng vận hành nếu có dấu hiệu bất thường

Trong trường hợp thang vẫn hoạt động nhưng xuất hiện các dấu hiệu vận hành thiếu ổn định, việc tiếp tục sử dụng có thể làm gia tăng áp lực lên hệ thống.

Trường hợp áp dụng:

• Cabin rung lắc hoặc phát tiếng động bất thường khi đông người
• Thang di chuyển chậm hơn bình thường
• Có dấu hiệu tải nặng nhưng hệ thống chưa phát cảnh báo

Cách xử lý:

• Giảm tải trọng bên trong cabin
• Tạm ngừng sử dụng nếu hiện tượng vẫn tiếp diễn
• Chỉ tiếp tục vận hành khi cabin hoạt động ổn định trở lại

4.3. Liên hệ kỹ thuật nếu lỗi lặp lại bất thường

Khi cảnh báo quá tải xuất hiện nhiều lần dù tải trọng thực tế vẫn trong giới hạn cho phép, khả năng cao hệ thống cảm biến hoặc bộ điều khiển đang gặp vấn đề.

Trường hợp áp dụng:

• Thang thường xuyên báo quá tải dù số người hoặc hàng hóa không vượt định mức
• Cảnh báo xuất hiện ngắt quãng, không ổn định
• Cabin hoạt động bất thường dù tải trọng bình thường

Cách xử lý:

• Ngừng sử dụng thang máy để tránh phát sinh lỗi lớn hơn
• Liên hệ đơn vị bảo trì hoặc kỹ thuật viên chuyên môn
• Kiểm tra cảm biến tải (Load Sensor), hiệu chuẩn lại hệ thống và rà soát các thông số vận hành

Dù được trang bị nhiều cơ chế bảo vệ, thang máy vẫn cần được sử dụng đúng tải trọng để vận hành ổn định và an toàn. Tuân thủ tải trọng định mức, bảo trì định kỳ và xử lý kịp thời khi xuất hiện cảnh báo thang máy quá tải là cách hiệu quả để giảm thiểu sự cố và duy trì tuổi thọ thiết bị lâu dài.

Cibes Lift Việt Nam - Công ty con Chính hãng 

• Hotline: 18001754 - 0899.50.38.38
• Email: vietnam@cibeslift.com
• Website: https://cibeslift.com.vn/
• Hệ thống showroom: 
  • Tại Hà Nội: P.303, Tầng 3, Tòa nhà HITC, số 239 Xuân Thủy, phường Cầu Giấy, Hà Nội
  • Tại TP. Hồ Chí Minh: Số 138, đường B2, phường An Khánh, TP.HCM 
  • Tại Đà Nẵng: Số 438 Đường 2/9, phường Hòa Cường, TP. Đà Nẵng
  • Tại Hải Phòng: Số HD.68, KĐT Vinhomes Marina, phường An Biên, Hải Phòng
  • Tại Cần Thơ: 373 đường 30 tháng 4, Phường Tân An, thành phố Cần Thơ