Giảm chấn thang máy là gì? Cấu tạo, phân loại & vai trò
Tóm tắt nhanh:
- Giảm chấn thang máy là thiết bị an toàn lắp tại đáy hố pit, giúp triệt tiêu xung lực và bảo vệ hệ thống khi cabin vượt quá giới hạn hành trình dưới.
- Có 2 loại giảm chấn chính: giảm chấn thủy lực (dùng dầu để triệt tiêu động năng, phù hợp với thang tốc độ cao) và giảm chấn cao su (dùng vật liệu cao su, phù hợp cho thang tốc độ thấp).
- Giảm chấn thủy lực có độ bền cao, nhưng cần kiểm tra dầu và áp suất định kỳ. Giảm chấn cao su ít bảo trì, nhưng cần thay khi lão hóa hoặc biến dạng.
- Giảm chấn thang máy được lắp dưới đáy cabin, hoạt động khi cabin vượt quá giới hạn hành trình dưới để giảm lực va đập.
- Vai trò của giảm chấn là bảo vệ an toàn cho hành khách và thiết bị, ngăn ngừa va chạm giữa cabin và sàn hố pit.
Mục Lục
1. Giảm chấn thang máy là gì?
Giảm chấn thang máy là thiết bị an toàn được lắp đặt tại đáy hố pit, có chức năng dừng và đỡ cabin hoặc đối trọng khi các bộ phận này di chuyển vượt quá giới hạn hành trình dưới. Thiết bị đóng vai trò hấp thụ động năng, giảm thiểu lực gia tốc va chạm nhằm bảo vệ cấu trúc hệ thống và đảm bảo an toàn cho hành khách.
Tất cả các dòng thang máy sử dụng công nghệ cáp kéo (thang gia đình, thang tải khách cao tầng, thang tải hàng) đều bắt buộc phải lắp đặt giảm chấn để đáp ứng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.
Trong khi đó, thang máy trục vít không cần trang bị giảm chấn do vận hành dựa trên nguyên lý truyền động trực tiếp giữa trục vít và đai ốc, giúp cabin không thể rơi tự do ngay cả khi mất điện. Đồng thời, thang có tốc độ thấp và không sử dụng cáp hay đối trọng nên không phát sinh lực va chạm lớn ở đáy hố thang. Nhờ đó, hệ thống vẫn đảm bảo an toàn mà không cần trang bị giảm chấn như các dòng thang truyền thống.

Giảm chấn thang máy hấp thụ động năng, giảm thiểu lực gia tốc va chạm
2. Giảm chấn thang máy có những loại nào?
Hiện nay, có hai loại giảm chấn thang máy phổ biến là giảm chấn cao su và giảm chấn thủy lực. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa hai loại giảm chấn phổ biến này:
| Tiêu chí | Giảm chấn thủy lực | Giảm chấn cao su |
| Cấu tạo | Gồm xi lanh, piston, lò xo hồi vị và dầu giảm chấn chuyên dụng bên trong. | Được làm từ các khối cao su tổng hợp có độ đàn hồi và chịu lực nén cao. |
| Nguyên lý hoạt động | Sử dụng sự nén của dầu thủy lực qua các lỗ tiết lưu để triệt tiêu động năng, tạo độ êm ái khi va chạm. | Dựa vào tính đàn hồi tự nhiên của vật liệu cao su để hấp thụ và phản lại lực va chạm. |
| Độ bền | Rất cao, chịu được tải trọng lớn và va đập mạnh liên tục. | Trung bình, cao su có thể bị lão hóa, giòn gãy theo thời gian do môi trường. |
| Tần suất bảo trì | Cần kiểm tra định kỳ mức dầu, rò rỉ dầu và độ nhạy của piston. | Ít bảo trì hơn, chủ yếu kiểm tra tình trạng nứt vỡ của khối cao su để thay mới. |
| Ứng dụng | Dùng cho thang máy có tốc độ cao (>1.0m/s) và tải trọng lớn. | Thường dùng cho thang máy tốc độ thấp (<1.0m/s) hoặc lắp cho đối trọng. |

2 loại giảm chấn thang máy
3. Giảm chấn thang máy được lắp ở đâu và hoạt động ra sao?
Giảm chấn được lắp cố định trên sàn hố pit, nằm ngay dưới đáy cabin và dưới đối trọng. Trong điều kiện vận hành tiêu chuẩn, cabin không tiếp xúc với giảm chấn. Thiết bị này chỉ kích hoạt khi cabin hoặc đối trọng vượt quá giới hạn hành trình dưới (vượt tầng thấp nhất) do hệ thống điều khiển hoặc phanh cơ không dừng được thang. Lúc này, đế cabin sẽ va chạm với đầu giảm chấn để triệt tiêu lực quán tính và hấp thụ động năng.

Giảm chấn được lắp cố định trên sàn hố pit
4. Giảm chấn thang máy có vai trò gì?
Giảm chấn thang máy có 2 vai trò chính:
- Bảo vệ con người: Giảm thiểu tối đa lực va đập tác động lên cơ thể người trong cabin nếu thang gặp tình huống vận hành bất thường.
- Bảo vệ thiết bị: Ngăn chặn va chạm trực tiếp giữa cabin thép và sàn bê tông, tránh làm biến dạng khung thang và giảm nguy cơ va chạm trực tiếp giữa các bộ phận chuyển động với sàn hố pit
5. Khi kiểm tra và bảo trì giảm chấn thang máy cần lưu ý gì?
Đối với giảm chấn thủy lực:
- Kiểm tra định kỳ tình trạng rò rỉ dầu, mức dầu và áp suất làm việc để đảm bảo khả năng hấp thụ lực.
- Quan sát thân xi lanh, piston để phát hiện mài mòn, cong lệch hoặc kẹt hành trình.
- Đảm bảo giảm chấn hoạt động đúng hành trình nén – hồi, tránh hiện tượng kẹt hoặc hồi chậm.
Đối với giảm chấn cao su (polyurethane):
- Kiểm tra bề mặt cao su để phát hiện nứt, lão hóa, chai cứng hoặc biến dạng.
- Đảm bảo chiều cao và độ đàn hồi vẫn đạt chuẩn, không bị lún quá mức sau thời gian sử dụng.
- Thay thế khi có dấu hiệu suy giảm khả năng đàn hồi vì loại này không thể sửa chữa như giảm chấn thủy lực.
Lưu ý chung:
- Giữ hố pit sạch sẽ, không đọng nước hoặc vật cản ảnh hưởng đến giảm chấn.
- Kiểm tra vị trí lắp đặt để đảm bảo không lệch tâm so với cabin/đối trọng.
- Thực hiện bảo trì định kỳ bởi đơn vị chuyên môn để đảm bảo an toàn vận hành.
Kết luận Giảm chấn thang máy là thành phần quan trọng trong hệ thống an toàn của thang máy cáp kéo truyền thống. Việc nắm vững đặc tính và quy trình bảo trì thang máy gia đình nói chung và thiết bị giảm chấn này nói riêng là yếu tố then chốt để duy trì trạng thái vận hành an toàn cho toàn bộ hệ thống thang máy. Cibes Lift Việt Nam - Công ty con Chính hãng
- Hotline: 18001754 - 0899.50.38.38
- Email: vietnam@cibeslift.com
- Website: https://cibeslift.com.vn/
- Hệ thống showroom:
- Tại Hà Nội: P.303, Tầng 3, Tòa nhà HITC, số 239 Xuân Thủy, phường Cầu Giấy, Hà Nội
- Tại TP. Hồ Chí Minh: Số 138, đường B2, phường An Khánh, TP.HCM
- Tại Đà Nẵng: Số 438 Đường 2/9, phường Hòa Cường, TP. Đà Nẵng
- Tại Hải Phòng: Số HD.68, KĐT Vinhomes Marina, phường An Biên, Hải Phòng
- Tại Cần Thơ: 373 đường 30 tháng 4, Phường Tân An, thành phố Cần Thơ
Câu hỏi thường gặp
Tuổi thọ của giảm chấn phụ thuộc vào loại thiết bị và môi trường lắp đặt:
- Giảm chấn cao su: Thường có tuổi thọ từ 5 - 7 năm. Tuy nhiên, nếu hố pit bị ẩm ướt hoặc ngập nước, cao su sẽ nhanh chóng bị lão hóa, nứt vỡ và cần thay thế sớm hơn.
- Giảm chấn thủy lực: Có độ bền cao hơn, có thể lên đến hơn 10 năm nếu được bảo trì, châm dầu định kỳ và không bị rò rỉ ty ben.
Có, hố pit đọng nước ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả hai loại:
- Làm han gỉ vỏ kim loại, piston và gây kẹt ty ben đối với giảm chấn thủy lực.
- Làm mủn, bở hoặc thay đổi đặc tính đàn hồi của vật liệu đối với giảm chấn cao su. Do đó, giữ hố pit khô ráo là điều kiện tiên quyết để duy trì hiệu quả của thiết bị an toàn này.
Do đặc thù biến dạng vật lý, giảm chấn cao su chỉ có khả năng hấp thụ năng lượng hạn chế. Nó phù hợp với các dòng thang có vận tốc thấp (thường dưới 1.0m/s) và tải trọng nhẹ. Ở các dòng thang máy cao tầng, lực quán tính khi va chạm rất lớn, chỉ có giảm chấn thủy lực mới đủ khả năng triệt tiêu động năng một cách êm ái và an toàn.
Đánh giá và bình luận
0 đánh giá
Bạn có nhận xét gì về bài viết này
Bằng cách đăng ký các thông tin trên, bạn đã đồng ý cho phép Công ty TNHH Cibes Lift Việt Nam thu thập, sử dụng, và xử lý dữ liệu cá nhân theo các quy định trong Chính Sách Bảo Mật của Công ty.







